015 | Goedheiligman

Bisschop Nicolaas van Myra overleed op 6 december ergens halverwege de vierde eeuw na Christus. Dankzij zijn vele goede daden, zijn naastenliefde en de wonderen die hij verricht had, werd hij na zijn dood heilig verklaard.
Sinterklaas is voor een groot deel op deze Nicolaas van Myra gebaseerd. Dat is ook terug te zien aan zijn andere benamingen: Sint Nicolaas en goedheiligman.

In de bovenbouw geloven de meeste kinderen niet meer in Sinterklaas. Maar dat betekent niet dat er geen activiteiten rond het thema Sinterklaas mogelijk zijn. Daarnaast leent het thema zich ook goed om eens een kijkje te nemen in de geschiedenis. Het heilig verklaren van iemand, net zoals dat met Nicolaas van Myra gebeurde, is daarbij het uitgangspunt.

Hieronder vind je achtergrondinformatie over de heiligverklaring, over verschillende bekende heiligen en over de gedenkdagen van heiligen, de zogenaamde naamdagen.

Heilig verklaren
Heiligverklaring is een proces in de Rooms-Katholieke en Orthodoxe kerk. In het begin gebeurde dit door lokale gelovigen en priesters. Zij vereerden mensen die een wonder hadden verricht. Maar niet alle verhalen waren waar, daarom werd het heiligverklaren later overgenomen door bisschoppen en in de tiende eeuw door de Paus.
Aan het heiligverklaren gaat een zeer uitgebreid onderzoek vooraf. Het leven van de kandidaat wordt grondig bestudeerd voordat de paus bepaalt of iemand vereerd mag worden. Daarna volgt een zaligverklaring. Daarvoor is wel een wonder nodig. Tenslotte zorgen nog meer wonderen voor een heiligverklaring.
Dit hele proces wordt ook wel canonisatie genoemd, omdat een heilige wordt opgenomen in de canon, de lijst der heiligen. Sinds vorige eeuw zijn de regels voor de heiligverklaring versoepeld.

Naamdagen
Elke heilige heeft een gedenkdag, ook wel de naamdag van de heilige genoemd. De meeste naamdagen vallen op de dag waarop de heilige overleed. Dit is echter niet altijd het geval. De naamdag van Sint Nicolaas valt 6 december, maar het sinterklaasfeest, pakjesavond, wordt gevierd op 5 december.
Een bekende heilige, wiens naamdag we nu kennen onder een andere naam, is Franciscus van Assisi, die op 3 oktober stierf. Zijn naamdag is op 4 oktober, de dag waarop zijn lichaam in een processie door de stad gevoerd werd. Franciscus van Assisi kon volgens de legende met dieren praten en bekommerde zich om hun lot. Vandaar dat zijn naamdag in 1929 ook verkozen is als Werelddierendag.
Op 11 november viert men in sommige delen van Nederland Sint Maarten, de naamdag van Martinus van Tours. Een heel bekende goede daad is dat hij de helft van zijn mantel weggaf aan een bedelaar, die bijna doodging van de kou. Martinus stierf op 11 november 398.

Lesideeën

Bespreken van de informatie
Bespreek met kinderen dat Sint Nicolaas ook wel goedheiligman genoemd wordt. Vraag de kinderen of ze weten wat goedheiligman betekent en of kinderen er wat over kunnen vertellen. Zijn er bijvoorbeeld meer heiligen die ze kennen?
Na het bepalen van de voorkennis kun je zelf informatie geven over heiligen en het proces heilig verklaren.

Naamdagen
Bespreek het begrip naamdag aan de hand van de achtergrondinformatie. Daarna kunnen de kinderen individueel of in tweetallen aan de slag met de onderstaande vragen. Daarbij gebruiken ze informatie van internet. Geschikte websites vind je onder links.

• Zoek je eigen geboortedag op en schrijf op welke heilige op die dag de naamdag heeft. Kijk of je informatie kunt vinden over de heilige.
• Zoek uit welke heiligen hun naamdag hebben op 4 oktober en 11 november en kijk welke informatie je over deze heiligen kunt vinden.
• Welke dag is de naamdag van de Drie Wijzen uit het Oosten (drie koningen) met de namen Melchior, Caspar en Balthasar?
• Kijk of je je eigen voornaam of een afgeleide daarvan terugvindt in de lijst.

Goede daden en naastenliefde
Vroeger werden mensen heilig verklaard omdat ze veel naastenliefde toonden, goede daden en wonderen verrichtten. Ga in op het begrip naastenliefde. Wat houdt dat in? En wanneer verricht je een goede daad? Vraag de kinderen na te denken over het eren van iemand die goede daden verricht. Wat zou iemand moeten doen om een beloning te verdienen? Kunnen kinderen voorbeelden geven van mensen die veel voor een ander doen?

Links

Informatie over heiligen
Naamdagen
Informatie over naamdagen en heiligen
Kalender met naamdagen op Wikipedia