Met de spannende radiodocumentaire 'Van de ratten besnuffeld' maken kinderen kennis met een hardnekkige rattenplaag. Een les Wereldoriëntatie, begrijpend luisteren en boordevol nieuwe woordenschat ...
Verzin met de klas de meest bizarre broodjes-aap. En wie is in staat om een sterk geloofwaardige leugen te schrijven? Een verrassend leuke taalles voor tussendoor waarbij goed 'liegen' mag! ...
Je bent door het rode licht gefietst en wordt aangehouden. Hoe kom je onder de bekeuring uit? De klas mag aan de slag met het bedenken van de smoezen die geloofwaardig over moeten komen ...
Een flarf is een gedicht dat bestaat uit woorden of zinnen uit zoekresultaten van internet. Het leuke is dat je het jezelf zo simpel of zo lastig kunt maken als je zelf wilt, met jouw eigen regels ...046 | Wiens taal spreken we?
Tijdens een bezoek aan het centrum van een Nederlandse stad kun je je afvragen welke taal we hier eigenlijk spreken. De reclameteksten in etalages en op gevels zijn namelijk doorspekt met Engelse woorden.
Van oudsher bestaan er in de Nederlandse taal woorden die afkomstig zijn uit een andere taal, bijvoorbeeld uit het Frans of Duits. Deze woorden noemen we leenwoorden of barbarismen. Deze laatste benaming wordt aan woorden gegeven die niet officieel erkend zijn. Naast leenwoorden bestaan er ook leenvertalingen. Deze woorden zijn geleend uit een andere taal en vertaald naar het Nederlands. Ze zijn daardoor soms lastig als leenvertaling te herkennen. Een voorbeeld van een leenvertaling is het woord ‘wolkenkrabber’. Dit woord is geleend uit het Engels (skyscraper) en bijna letterlijk vertaald.
De Engelse woorden in reclames zijn geen leenwoorden of barbarismen, maar worden gewoon gebruikt vanwege het populaire karakter. Men wil een jong publiek aanspreken.
Lesidee
Vraag de kinderen welke leenwoorden ze kennen en schrijf deze op het bord. Schrijf in een andere kleur Engelse woorden op die vaak in reclames voorkomen.
Bespreek de woorden. Weten de kinderen bijvoorbeeld uit welke taal de leenwoorden afkomstig zijn? Gebruiken de kinderen zelf ook vaak Engelse woorden? En wat vinden kinderen eigenlijk van de ‘verengelsing’ van de Nederlandse taal?
De vraag is of we nog wel zonder sommige leenwoorden kunnen. De woorden googelen en sms'en gebruiken we steeds meer en zijn al opgenomen in woordenboeken. Kennen de kinderen nog meer nieuwe woorden?
Meer...
- Laat kinderen leenvertalingen bedenken voor veelgebruikte Engelse of Franse woorden. Hoe zou je het woord 'bureau' in het Nederlands omschrijven? En een modewoord als 'skinny jeans'?
- In het buitenland worden ook woorden uit Nederland gebruikt. In Amerika bijvoorbeeld. Vraag aan de kinderen of ze Nederlandse leenwoorden kunnen bedenken. Een voorbeeld is het woord 'dyke' dat van 'dijk' komt.
Voorbeelden van leenwoorden
Ansichtkaart (Duits)
Ambulance (Frans)
Barricade (Frans)
Bureau (Frans)
Chauffeur (Frans)
Crèche (Frans)
Douane (Frans)
Schnitzel (Duits)
04-05-2011 | Print Artikel