056 | Overal sporen

Ieder mens is uniek. Een mooie gedachte, en het is nog waar ook! door onze erfelijke eigenschappen, vastgelegd op ons DNA, verschillen we van elkaar.

Het is niet aan te raden om het in het basisonderwijs te hebben over de opbouw en structuur van DNA. De praktische kant kan echter wel belicht worden. Denk daarbij aan het gebruik van DNA in de medische en juridische wereld.

Informatieverstrekker
Je DNA geeft specifieke informatie over jou. Vraag of de leerlingen hier misschien voorbeelden van kunnen geven. Delen van het DNA vertonen bij individuen van een soort veel overeenkomsten, terwijl andere delen de specifieke eigenschappen van één individu tonen. Juist die specifieke informatie wordt gebruikt bij forensisch onderzoek.

DNA van familieleden vertoont extra veel overeenkomsten. Vandaar dat DNA-onderzoek gebruikt wordt om vast te stellen of mensen aan elkaar verwant zijn. Daarnaast kan het DNA medische onderzoekers informatie geven over eventuele erfelijke ziektes die een persoon heeft.

Zelf DNA onttrekken
Met eenvoudige middelen kun je een proef uitvoeren waarbij het DNA van een ui zichtbaar wordt. Voor de proef heb je het volgende nodig:

Brandspiritus (of alcohol), afwasmiddel, zout, een ui, verschillende materialen: mes, staafmixer, koffiefilter, trechter, theelepel, reageerbuis of smal potje, en een vriezer.

Werkwijze

• Zet de spiritus of alcohol geruime tijd in de vriezer zodat deze flink koud wordt. Schil de ui en pureer deze met de staafmixer of keukenmachine. Los in ongeveer 100 ml. kokend water 15 ml. afwasmiddel en 3 gram zout op. Giet dit over de uipuree, roer het goed en laat het een tijdje staan om af te koelen.

• Zet een koffiefilter in een trechter en giet de puree erin. Vang de vloeistof op in een reageerbuis of een smal, glazen potje. Voeg een theelepel zout toe en meng dit goed. Giet dan voorzichtig de koude spiritus of alcohol boven op de oplossing en wacht af wat er gebeurt.

Wat zijn je bevindingen?