067 | Het beste idee

Bovenstaande afbeelding is geen doorsnee driewieler. Het is de 'Pedal Operated Mower', een uitvinding van Deanna F. Porath uit Montgomery, Alabama (V.S.) welke in 1982 is vastgelegd onder patentnummer 4455816 (United States Patent). Het grasmaaierfietsje is echter nooit in productie genomen. 'De kleine oefent het fietsen in de tuin en maait spelenderwijs het gazon, terwijl pa zijn dutje doet'. Ach, wat had dit toch mooi kunnen zijn... Het is dat messen en peuters niet zo goed samengaan!

In het televisieprogramma ‘het beste idee van Nederland’ wordt voor elk probleem een oplossing bedacht en soms zelfs voor problemen die eigenlijk geen probleem zijn. Ook de oplossingen zijn niet altijd oplossingen, maar creatief zijn ze in veel gevallen wel.
Dat je geen verstrooide professor hoeft te zijn, blijkt uit het laatste seizoen. De twaalfjarige winnaar bedacht de Lunch Locker: een broodbak met elastieken die het brood op zijn plek houden. Simpel, maar ingenieus en effectief.
Zitten er mogelijk uitvinders in jouw klas? Vind het uit! Organiseer zelf 'het beste idee' in je groep. Of daag de hele school uit om mee te doen. Hier volgen enkele ideeën om het aan te pakken.

Er is een probleem…
Geen oplossing zonder dat er eerst een probleem is. Welke problemen zijn er zoal? Maak met de klas een inventarisatie. Stel een vragenlijst op die de kinderen kunnen gebruiken bij het speuren naar problemen. Bijvoorbeeld:

• Waar erger je je aan tijdens huishoudelijk werk zoals koken, schoonmaken en de (af)was doen?
• Welke problemen kom je tegen als je de tent wilt opzetten?
• Wat kun je goed gebruiken als je op vakantie gaat?
• Gaan klussen zoals schilderen, in de tuin werken of iets repareren altijd goed? Wat gaat er mis?

Deze vragen hebben betrekking op praktische, concrete zaken, die meestal te maken hebben met het werk in en om het huis. Maar er kunnen ook problemen zijn op de sportclub, of bij het maken van huiswerk, of in de dagelijkse klassenpraktijk.

Of niet!
Er hoeft echter niet altijd een probleem te zijn. Soms maken dingen het leven gewoon leuker. Denk bijvoorbeeld aan een pet met een blikjeshouder en een slangetje, zodat je je blikje cola aan je pet kunt klemmen en via het slangetje kunt drinken. Er is niet echt sprake van een probleem, maar er is wel iets leuks bedacht.
Bespreek met kinderen enkele voorbeelden uit het tv-programma 'het beste idee'. Bekijk eventueel stukjes uit de uitzendingen via SBS-6 gemist. Daar is zowel seizoen 2010 als 2011 te bekijken.

Aan de slag
Mogelijk hebben kinderen tijdens de inventarisatie al een idee gekregen. Zo niet, dan kunnen ze alleen of in groepjes gaan brainstormen. Neem een probleem en schrijf vijf minuten lang alles wat in je opkomt op. Sommige kinderen zullen echter met tekenen verder komen en hebben in deze fase meer aan een zacht potlood en schetspapier.
Na deze fase worden de ideeën klassikaal besproken. Elkaar vragen stellen mag, maar er is niets zo dodelijk voor creativiteit als vragen die al een oordeel in zich hebben. Bespreek dat ook vooraf. Dus niet: Denk je echt dat dat gaat werken? Maar wel: Waar wil je dat van maken? Als alle ideeën besproken zijn, wordt er een uitgebreide tekening van het ontwerp gemaakt.

Moet iedereen meedoen?
Nee. Niet elke leerling zal een idee hebben. De kinderen die gaan ontwerpen (en dit gaan uitwerken), hebben mogelijk hulp nodig. Zij kunnen een beroep doen op de kinderen die zelf niets ontwerpen. Misschien bij het maken van een presentatie of het ontwerpen van posters.
Toch is het wel goed als iedereen met de brainstormfase meedoet en een ruw idee op papier zet. Het uiteindelijk moeten maken van het ontwerp kan belemmerend werken, maar mogelijk kan dit door samenwerken opgelost worden. En daarbij gaat het niet alleen om het eindproduct, maar ook om de creatieve oplossing.

Criteria
De criteria zijn losjes. Je streeft zoveel mogelijk naar originele ideeën, maar dat zal in de praktijk niet altijd lukken. Wel kun je als eis stellen dat iets ook echt te maken moet zijn met bestaande materialen. Het moet geen science fiction worden.

Tot slot
Iedere leerkracht bepaalt zelf hoe ver hij of zij gaat met deze opdracht. Blijft het bij ideeën en tekeningen of worden de uitvindingen ook echt driedimensionaal uitgewerkt? Komen er presentaties? Maak je gebruik van een jury? Wordt er ook echt een winnaar gekozen? In dat laatste geval zul je criteria moeten opstellen en mogelijk categorieën.
En dan? Inschrijven voor het beste idee van Nederland seizoen 2012, natuurlijk!